శివ తాండవ స్తోత్రం — పూర్తి 15 శ్లోకాలు, సమగ్ర తెలుగు తాత్పర్యం & పారాయణ విధానం
శివ తాండవ స్తోత్రం పరమేశ్వరుని దివ్య నృత్య వైభవాన్ని, రౌద్ర మరియు సౌమ్య రూపాలను వర్ణించే పరమోత్కృష్ట స్తోత్రం. రావణాసురుడు కైలాస పర్వతాన్ని ఎత్తే ప్రయత్నంలో శివుని అనుగ్రహం కోసం అత్యంత లయబద్ధంగా, అద్భుతమైన ఛందస్సుతో ఈ స్తోత్రాన్ని గానం చేశాడు. ఈ స్తోత్ర పారాయణ వల్ల మానసిక శక్తి, వాక్చాతుర్యం, అఖండ ధైర్యం, సకల పాపవిముక్తి కలుగుతాయి.
దైనందిన పారాయణ ట్రాకర్
సిఫార్సు: రోజూ 1 or 3 times daily with rhythmic clarity సార్లు పఠించండి.
॥ ధ్యాన శ్లోకం ॥
ध्यायेन्नित्यं महेशं रजतगिरिनिभं चारुचंद्रावतंसं रत्नाकल्पोज्ज्वलांगं परशुमृगवराभीतिहस्तं प्रसन्नम् । पद्मासीनं समंतात् स्तुतममरगणैर्व्याघ्रकृत्तिं वसानं विश्वाद्यं विश्वबीजं निखिलभयहरं पंचवक्त्रं त्रिनेत्रम् ॥
Dhyāyen-nityaṁ maheśaṁ rajata-giri-nibhaṁ cāru-candrāvataṁsaṁ Ratnākalpojjvalāṅgaṁ paraśu-mṛga-varābhīti-hastaṁ prasannam | Padmāsīnaṁ samantāt stutam-amara-gaṇair-vyāghra-kṛttiṁ vasānaṁ Viśvādyaṁ viśva-bījaṁ nikhila-bhaya-haraṁ pañca-vaktraṁ trinetram ||
వెండి కొండ (కైలాసం) వంటి శ్వేత కాంతి కలవాడు, సుందర చంద్రకళను శిరస్సున ధరించినవాడు, రత్నాభరణాలతో ప్రకాశించేవాడు, గొడ్డలి, జింక, వరదాభయ ముద్రలను హస్తాలలో ధరించినవాడు, చిరునవ్వులు చిందించే ముఖం కలవాడు, పులితోలు ధరించి సమస్త దేవతలచే కీర్తించబడే పంచముఖుడు, త్రినేత్రుడైన పరమేశ్వరుని నిత్యం ధ్యానిస్తున్నాను.
జటాటవీగలజ్జలప్రవాహపావితస్థలే గలేఽవలమ్బ్య లమ్బితాం భుజఙ్గతుఙ్గమాలికామ్ । డమడ్డమడ్డమడ్డమన్నినాదవడ్డమర్వయం చకార చణ్డతాణ్డవం తనోతు నః శివః శివమ్ ॥ 1 ॥
Jaṭā-ṭavī-galaj-jala-pravāha-pāvita-sthale Gale'valambya lambitāṁ bhujaṅga-tuṅga-mālikām | Ḍamaḍ-ḍamaḍ-ḍamaḍ-ḍaman-nināda-vaḍ-ḍamarvayaṁ Cakāra caṇḍa-tāṇḍavaṁ tanotu naḥ śivaḥ śivam || 1 ||
దట్టమైన అడవి వంటి జటాజూటం నుండి జాలువారుతున్న పవిత్ర గంగాజల ప్రవాహంచే పావనమైన కంఠం కలవాడు, మెడలో గొప్ప సర్పాల మాలను ధరించినవాడు, 'డమడ్ డమడ్' ధ్వనితో డమరుకాన్ని మ్రోగిస్తూ రౌద్ర తాండవం చేసిన ఆ పరమశివుడు మనకు సర్వ మంగళాలను ప్రసాదించుగాక!
జటాకటాహసంభ్రమభ్రమన్నిలింపనిర్ఝరీ- విలోలవీచివల్లరీవిరాజమానమూర్ధని । ధగద్ధగద్ధగజ్జ్వలల్లలాటపట్టపావకే కిశోరచంద్రశేఖరే రతిః ప్రతిక్షణం మమ ॥ 2 ॥
Jaṭā-kaṭāha-sambhrama-bhraman-nilimpa-nirjharī- Vilola-vīci-vallarī-virājamāna-mūrdhani | Dhadhad-dhadhad-dhadhaj-jvalal-lalāṭa-paṭṭa-pāvake Kiśora-candra-śekhare ratiḥ pratikṣaṇaṁ mama || 2 ||
జటలనే పాత్రలో గిరగిరా తిరుగుతున్న గంగానదీ తరంగాల లతలతో శోభిల్లే మస్తకం కలవాడు, ధగద్ధగమని మండుతున్న ఫాలనేత్ర అగ్ని కలవాడు, బాలచంద్రుని అలంకారంగా ధరించిన ఆ పరమేశ్వరుని యందు నా భక్తి ప్రతిక్షణం వర్ధిల్లును గాక!
ధరాధరేంద్రనందినీవిలాసబంధుబంధుర- స్ఫురద్దిగంతసంతతిప్రమోదమానమానసే । కృపాకటాక్షధోరణీనిరుద్ధదుర్ధరాపది క్వచిద్దిగంబరే మనో వినోదమేతు వస్తుని ॥ 3 ॥
Dharā-dharendra-nandinī-vilāsa-bandhu-bandhura- Sphurad-dig-anta-santati-pramodamāna-mānase | Kṛpā-kaṭākṣa-dhoraṇī-niruddha-durdharāpadi Kvacid-digambare mano vinodam-etu vastuni || 3 ||
పర్వతరాజ పుత్రికయైన పార్వతీదేవి విలాసాలకు ప్రియమైన తోడు కలవాడు, సమస్త దిగంతాలలో ఆనందాన్ని నింపే చిత్తం కలవాడు, తన కృపాకటాక్ష వీక్షణలతో భక్తుల సమస్త ఆపదలను నివారించే ఆ దిగంబర పరమేశ్వరుని యందు నా మనస్సు సదా విహరించుగాక!
జటాభుజంగపింగళస్ఫురత్ఫణామణిప్రభా- కదంబకుంకుమద్రవప్రలిప్తదిగ్వధూముఖే । మదాంధసింధురస్ఫురత్త్వగుత్తరీయమేదురే మనో వినోదమద్భుతం బిభర్తు భూతభర్తరి ॥ 4 ॥
Jaṭā-bhujaṅga-piṅgala-sphurat-phaṇā-maṇi-prabhā- Kadamba-kuṅkuma-drava-pralipta-dig-vadhū-mukhe | Madāndha-sindhura-sphurat-tvag-uttarīya-medure Mano vinodam-adbhutaṁ bibhartu bhūta-bhartari || 4 ||
జటలలోని సర్పాల మణుల నుండి వెలువడే పసుపు-ఎరుపు కాంతుల కుంకుమ వర్ణంతో దిక్కులనే స్త్రీల ముఖాలను ప్రకాశింపజేసేవాడు, మదగజ చర్మాన్ని ఉత్తరీయంగా ధరించిన సమస్త ప్రాణుల ప్రభువైన శివునియందు నా చిత్తం అద్భుతమైన ఆనందాన్ని అనుభవించుగాక!
సహస్రలోచనప్రభృత్యశేషలేఖశేఖర- ప్రసూనధూలిధోరణీవిధూసరాంఘ్రిపీఠభూః । భుజంగరాజమాలయా నిబద్ధజాటజూటకః శ్రియై చిరాయ జాయతాం చకోరబంధుశేఖరః ॥ 5 ॥
Sahasra-locana-prabhṛty-aśeṣa-lekha-śekhara- Prasūna-dhūli-dhoraṇī-vidhūsarāṅghri-pīṭha-bhūḥ | Bhujaṅga-rāja-mālayā nibaddha-jāṭa-jūṭakaḥ Śriyai cirāya jāyatāṁ cakora-bandhu-śekharaḥ || 5 ||
ఇంద్రాది సమస్త దేవతలు పాదాభివందనం చేయగా వారి కిరీటాలలోని పుష్పపరాగంతో ధూసరితమైన పాదపీఠం కలవాడు, సర్పరాజ మాలలతో బంధింపబడిన జటాజూటం కలవాడు, చంద్రుని శిరస్సున ధరించిన ఆ పరమశివుడు మనకు చిరకాల సంపదలను అనుగ్రహించుగాక!
లలాటచత్వరజ్వలద్ధనంజయస్ఫులింగభా- నిపీతపంచసాయకం నమన్నిలింపనాయకమ్ । సుధామయూఖలేఖయా విరాజమానశేఖరం మహాకపాలిసంపదే శిరోజటాలమస్తు నః ॥ 6 ॥
Lalāṭa-catvara-jvalad-dhanañjaya-sphuliṅga-bhā- Nipīta-pañca-sāyakaṁ naman-nilimpa-nāyakam | Sudhā-mayūkha-lekhayā virājamāna-śekharaṁ Mahā-kapāli-sampade śiro-jaṭālam-astu naḥ || 6 ||
నుదుటి వేదికపై ప్రజ్వరిల్లే అగ్ని కీలలతో మన్మథుని భస్మం చేసినవాడు, దేవతల నాయకుడైన ఇంద్రునిచే నమస్కరింపబడువాడు, అమృతకిరణాల చంద్రలేఖతో ప్రకాశించే జటలు కల ఆ మహాకపాలి మనకు సమస్త ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించుగాక!
కరాసభాలపట్టికాధగద్ధగద్ధగజ్జ్వల- ద్ధనంజయహుతీకృతప్రచండపంచసాయకే । ధరాధరేంద్రనందినీకుచాగ్రచిత్రపత్రక- ప్రకల్పనైకశిల్పిని త్రిలోచనే రతిర్మమ ॥ 7 ॥
Karāla-bhāla-paṭṭikā-dhagad-dhagad-dhagaj-jvala- -ddhanañjayāhutī-kṛta-pracaṇḍa-pañca-sāyake | Dharādhirendra-nandinī-kucāgra-citra-patraka- -prakalpanaika-śilpini trilocane ratir-mama || 7 ||
భయంకరమైన నుదుటిపై 'ధగద్ధగద్' అని ప్రజ్వరిల్లే అగ్నిలో మన్మథుని భస్మం చేసినవాడు, పర్వతరాజపుత్రిక పార్వతీదేవిని అనురాగంతో అలంకరించే ఏకైక దివ్య శిల్పియైన త్రినేత్రుడగు పరమశివుని యందు నా నిరంతర భక్తి నిలుచుగాక!
నవీనమేఘమండలీనిరుద్ధదుర్ధరస్ఫురత్- కుహూనిశీథినీతమఃప్రబంధబద్ధకంధరః । నిలింపనిర్ఝరీధరస్తనోతు కృత్తిసింధురః కలానిధానబంధురః శ్రియం జగద్ధురంధరః ॥ 8 ॥
Navīna-megha-maṇḍalī-niruddha-durdhara-sphurat- -kuhū-niśīthinī-tamaḥ-prabandha-baddha-kandharaḥ | Nilimpa-nirjharī-dharas-tanotu kṛtti-sindhuraḥ Kalā-nidhāna-bandhuraḥ śriyaṁ jagad-dhurandharaḥ || 8 ||
నూతన మేఘాలతో ఆవరించిన అమావాస్య అర్ధరాత్రి చీకటి వలె శ్యామల వర్ణ కంఠం కలవాడు, దివ్య గంగను ధరించినవాడు, గజచర్మాంబరధారి, పూర్ణచంద్రుని ధరించినవాడు, జగత్తును రక్షించే పరమశివుడు మనకు అఖండ సంపదలను ప్రసాదించుగాక!
ప్రఫుల్లనీలపంకజప్రపంచకాలిమప్రభా- వలంబికంఠకందలీరుచిప్రబద్ధకంధరమ్ । స్మరచ్ఛిదం పురచ్ఛిదం భవచ్ఛిదం మఖచ్ఛిదం గజచ్ఛిదాంధకచ్ఛిదం తమంతకచ్ఛిదం భజే ॥ 9 ॥
Praphulla-nīla-paṅkaja-prapañca-kālima-prabhā- -valambi-kaṇṭha-kandalī-ruci-prabaddha-kandharam | Smara-chidaṁ pura-chidaṁ bhava-chidaṁ makha-chidaṁ Gaja-chiddhān-dhaka-chidaṁ tam-antaka-chidaṁ bhaje || 9 ||
వికసించిన నల్లతామర పువ్వుల కాంతి వంటి నీల వర్ణ కంఠం కలవాడు, మన్మథుని, త్రిపురాసురులను, సంసార బంధాలను, దక్షయజ్ఞాన్ని, గజాసురుని, అంధకాసురుని మరియు యమధర్మరాజును సంహరించిన ఆ పరమేశ్వరుని నేను భక్తితో సేవిస్తున్నాను.
అఖర్వసర్వమంగళాకలాకదంబమంజరీ- రసప్రవాహమాధురీవిజృంభణామధువ్రతమ్ । స్మరాంతకం పురాంతకం భవాంతకం మఖాంతకం గజాంతకాంధకాంతకం తమంతకాంతకం భజే ॥ 10 ॥
Akharva-sarva-maṅgalā-kalā-kadamba-mañjarī- -rasa-pravāha-mādhurī-vijṛmbhaṇā-madhuvratam | Smarāntakaṁ purāntakaṁ bhavāntakaṁ makhāntakaṁ Gajāntakāndhakāntakaṁ tam-antakāntakaṁ bhaje || 10 ||
పార్వతీదేవి యొక్క సమస్త మంగళ గుణాలనే కదంబ పుష్పాల తేనెను ఆస్వాదించే తుమ్మెద వంటివాడు, కాముని, త్రిపురాసురులను, సంసార దుఃఖాలను, దక్షాధ్వరాన్ని, గజాసురుని, అంధకుణ్ణి, యముణ్ణి సంహరించిన మృత్యుంజయుని నేను ఆరాధిస్తున్నాను.
జయత్వదభ్రవిభ్రమభ్రమద్భుజంగమశ్వస- ద్వినిర్గమత్క్రమస్ఫురత్కరాలభాలహవ్యవాట్ । ధిమిద్ధిమిద్ధిమిధ్వనన్మృదంగతుంగమంగళ- ధ్వనిక్రమప్రవర్తితప్రచండతాండవః శివః ॥ 11 ॥
Jayatvad-abhra-vibhrama-bhramad-bhujaṅgama-śvasa- -dvinirgamat-krama-sphurat-karāla-bhāla-havyavāṭ | Dhimiddhimid-dhimi-dhvanan-mṛdaṅga-tuṅga-maṅgala- -dhvani-krama-pravartita-pracaṇḍa-tāṇḍavaḥ śivaḥ || 11 ||
ఆకాశంలో వేగంగా తిరిగే సర్పాల నిట్టూర్పులచే నుదుటి అగ్ని మరింత ప్రజ్వరిల్లగా, 'ధిమిద్ ధిమిద్ ధిమి' అంటూ మ్రోగే మృదంగ మంగళ ధ్వనుల లయకు అనుగుణంగా ప్రచండ తాండవం చేసే పరమశివునికి జయమగుగాక!
దృషద్విచిత్రతల్పయోర్భుజంగమౌక్తికస్రజోర్- గరిష్ఠరత్నలోష్ఠయోః సుహృద్విపక్షపక్షయోః । తృణారవిందచక్షుషోః ప్రజామహీమహేంద్రయోః సమప్రవృత్తికః కదా సదాశివం భజామ్యహమ్ ॥ 12 ॥
Dṛṣad-vicitra-talpayor-bhujaṅga-mouktika-srajor- -gariṣṭha-ratna-loṣṭhayoḥ suhṛd-vipakṣa-pakṣayoḥ | Tṛṇāravinda-cakṣuṣoḥ prajā-mahī-mahendrayoḥ Sama-pravṛttikaḥ kadā sadāśivaṁ bhajāmy-aham || 12 ||
రాతిబండ మరియు మెత్తని శయ్య యందు, సర్పము మరియు ముత్యాల హారము యందు, అమూల్య రత్నము మరియు మట్టిపెళ్ళ యందు, మిత్రుడు మరియు శత్రువు యందు, గడ్డిపరక మరియు కమలము యందు, సామాన్య ప్రజ మరియు చక్రవర్తి యందు సమదృష్టి కలిగి నేను ఎప్పుడు సదాశివుని ఆరాధింతును?
కదా నిలింపనిర్ఝరీనికుంజకోటరే వసన్ విముక్తదుర్మతిః సదా శిరఃస్థమంజలిం వహన్ । విముక్తలోలలోచనో లలామభాలలగ్నకః శివేతి మంత్రముచ్చరన్ కదా సుఖీ భవామ్యహమ్ ॥ 13 ॥
Kadā nilimpa-nirjharī-nikuñja-koṭare vasan Vimukta-durmatiḥ sadā śiraḥ-stham-añjaliṁ vahan | Vimukta-lola-locano lalāma-bhāla-lagnakaḥ Śiveti mantram-uccaran kadā sukhī bhavāmy-aham || 13 ||
గంగానదీ తీరాన గుహలలో నివసిస్తూ, దుర్భుద్ధిని విడిచి, శిరస్సుపై చేతులు జోడించి, చంచలత్వాన్ని వీడి, ఫాలనేత్రుడైన పరమేశ్వరుని యందే దృష్టిని నిలిపి, 'శివ' నామాన్ని నిత్యం ఉచ్చరిస్తూ నేను ఎప్పుడు పరమానందాన్ని పొందుదును?
ఇమం హి నిత్యమేవముక్తముత్తమోత్తమం స్తవం పఠన్స్మరన్బ్రువన్నరో విశుద్ధిమేతి సంతతమ్ । హరే గురౌ సుభక్తిమాశు యాతి నాన్యథా గతిం విమోహనం హి దేహినాం సుశంకరస్య చింతనమ్ ॥ 14 ॥
Imaṁ hi nityam-evam-uktam-uttamottamaṁ stavaṁ Paṭhan-smaran-bruvan-naro viśuddhim-eti santatam | Hare gurau subhaktim-āśu yāti nānyathā gatiṁ Vimohanaṁ hi dehināṁ suśaṅkarasya cintanam || 14 ||
ఈ సర్వోత్కృష్ట స్తోత్రాన్ని నిత్యం పఠించే, స్మరించే లేదా వినే మానవుడు సదా పరిశుద్ధుడవుతాడు. జగద్గురువైన పరమేశ్వరుని యందు శీఘ్రంగా దృఢ భక్తిని పొందుతాడు; ఏలయనగా సదాశివుని చింతన సమస్త సంసార మోహాలను నశింపజేస్తుంది.
పూజావసానసమయే దశవక్త్రగీతం యః శంభుపూజనపరం పఠతి ప్రదోషే । తస్య స్థిరాం రథగజేంద్రతురంగయుక్తాం లక్ష్మీం సదైవ సుముఖీం ప్రదదాతి శంభుః ॥ 15 ॥
Pūjāvasāna-samaye daśa-vaktra-gītaṁ Yaḥ śambhu-pūjana-paraṁ paṭhati pradoṣe | Tasya sthirāṁ ratha-gajendra-turaṅga-yuktāṁ Lakṣmīṁ sadaiva sumukhīṁ pradadāti śambhuḥ || 15 ||
ప్రదోష వేళ శివ పూజ సమాప్తమైన అనంతరం రావణాసురునిచే గానం చేయబడిన ఈ దివ్య స్తోత్రాన్ని పఠించే భక్తునికి రథాలు, గజాలు, అశ్వాలు కలిగిన శాశ్వత లక్ష్మీ కటాక్షాన్ని మరియు సకల ఐశ్వర్యాలను పరమేశ్వరుడు ప్రసాదిస్తాడు.
ఫలశ్రుతి (శాస్త్రోక్త ఫలం)
ఈ శివతాండవ స్తోత్రాన్ని ప్రదోష కాలంలో నియమ నిష్ఠలతో పఠించే భక్తునికి రథ, గజ, తురంగ వాహన సంపదలు, శాశ్వత లక్ష్మీ కటాక్షం మరియు పరమేశ్వరుని పూర్ణానుగ్రహం లభిస్తుంది.
నిత్యం పారాయణ చేసి ప్రశాంతతను పొందండి
మీ జపం మరియు దైవ సాధనను సులభంగా రికార్డ్ చేయడానికి డిజిటల్ నామ జపం వాడండి.
ఇతర పవిత్ర స్తోత్రాలు
మీ నిత్య పూజ మరియు సాధన కోసం ఇతర పవిత్ర స్తోత్రాలను పఠించండి.