అమరత్వ వరం: హనుమంతుడు చిరంజీవిగా ఎందుకు పూజించబడతాడు

భగవాన్ హనుమంతుడి అమరత్వానికి సంబంధించిన అత్యంత ప్రసిద్ధ, విస్తృతంగా చెప్పబడే మూలకథ మాత సీత ఇచ్చిన హృదయపూర్వక ఆశీర్వాదంతో అనుసంధానించబడుతుంది. లంకలోని అశోకవాటికలో బంధింపబడి, తన ప్రియమైన శ్రీరాముడి నుంచి నెలల తరబడి విరహం, తీవ్ర దుఃఖం, శారీరక-మానసిక కష్టాలను అనుభవిస్తున్న సమయంలో హనుమంతుడు రాముడి రహస్య దూతగా ఆమె ముందుకు వచ్చాడని రామాయణ భక్తి సంప్రదాయం వివరిస్తుంది. ఆయన సీతకు కేవలం ధైర్యం చెప్పే మాటలు మాత్రమే కాకుండా, తన నిజమైన గుర్తింపు, రాముడి దూతగా వచ్చిన ధర్మమిషన్‌కు సాక్ష్యంగా శ్రీరాముడి ముద్రికను కూడా చూపించాడు. త్వరలోనే రాముడు ఆమెను రక్షించేందుకు మహత్తర యత్నంతో రానున్నాడనే భరోసా సందేశాన్ని హనుమంతుడు వినయంగా తెలియజేసినప్పుడు, శత్రుదేశంలోకి నిర్భయంగా ప్రవేశించిన ఆయన ధైర్యం, నిర్మలమైన భక్తి, పూర్తిగా నిస్వార్థమైన సేవాభావం చూసి సీతామాత అపారంగా ప్రభావితమైందని కథనం చెబుతుంది.

తీవ్రమైన మాతృస్నేహం, అపార కృతజ్ఞత, దైవానుగ్రహంతో నిండిన ఆ క్షణంలో సీతామాత హనుమంతుడిని హృదయపూర్వకంగా ఆశీర్వదించిందని భక్తి సంప్రదాయం చెబుతుంది. ఆమె ‘అజర అమర గుణనిధి సుత హోహూ, కరహు బహుత రఘునాయక ఛోహూ’ అని ఆశీర్వదించిందని ప్రసిద్ధ పద్యం చెబుతుంది. దీని భావం: ‘నీవు వృద్ధాప్యపు కష్టాలకు అతీతుడై చిరంజీవిగా ఉండాలి; సకల సద్గుణాలకు అనంతనిధిగా నిలవాలి; శ్రీరఘునాయకుడైన రాముడి అపార కృప ఎల్లప్పుడూ నీపై ఉండాలి.’ ఈ ఆశీర్వాదం హనుమంతుడి దైవస్థితిని కాలం, వృద్ధాప్యం, రోగం, మరణం వంటి సాధారణ జీవపరిమితులకు అతీతమైన చిరంజీవి స్థితితో అనుసంధానించిందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. అందువల్ల ఆయనను భూమిపై కొనసాగి ఉన్న చిరంజీవులలో ఒకరిగా గౌరవించే సంప్రదాయం ఏర్పడింది. ఈ విషయాన్ని ఆధ్యాత్మిక-పురాణ విశ్వాసంగా అర్థం చేసుకోవాలి; ఇది ఆధునిక శాస్త్రీయంగా ధృవీకరించబడిన జీవశాస్త్రీయ అమరత్వ వాదన కాదు.

హనుమంతుడి చిరంజీవిత్వానికి చెప్పబడే రెండవ కారణం మరింత భావోద్వేగపూరితమైనది, కావ్యాత్మకమైనది. రామాయణ గాథ ముగింపు భాగంతో ఈ సంప్రదాయం ముడిపడి ఉంది. భగవాన్ శ్రీరాముడు భూమిపై తన ధర్మకార్యాన్ని పూర్తి చేసి, మానవ అవతార జీవితాన్ని ముగించి తన పరమధామానికి తిరిగి వెళ్లేందుకు సిద్ధమవుతున్నప్పుడు, సుగ్రీవుడు, విభీషణుడు, జాంబవంతుడు వంటి ఆయనకు విశ్వాసంగా సేవ చేసిన అనేక సహచరులు కూడా రాముడితో పాటు భౌతిక లోకాన్ని విడిచిపోవాలని కోరుకున్నారని భక్తి కథలు చెబుతాయి. రాముడి ప్రత్యక్ష సాన్నిధ్యం లేని ప్రపంచంలో ఉండటం వారికి అసహ్యంగా అనిపించిందని కథనం. అయితే అందరి అంచనాలకు భిన్నంగా హనుమంతుడు అత్యున్నత స్వర్గలోకానికి వెళ్లే ఆహ్వానాన్ని వినయంతో, కానీ దృఢంగా తిరస్కరించాడని ప్రసిద్ధ సంప్రదాయం చెబుతుంది.

హనుమంతుడు కన్నీళ్లతో తన ప్రియమైన రాముడిని ప్రార్థిస్తూ, రామనామం మధురంగా నిరంతరం వినిపించని స్వర్గంలో తనకు ఆనందం, అర్థం, ఆకర్షణ ఏదీ లేదని చెప్పాడని భక్తి గాథ వివరిస్తుంది. ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా భక్తులు రామకథను శ్రద్ధతో వినిపిస్తూనే ఉన్నంతకాలం, పవిత్ర రామనామాన్ని ప్రేమతో జపిస్తూనే ఉన్నంతకాలం తాను భూమిపైనే ఉండేందుకు వరం ఇవ్వమని హనుమంతుడు ప్రార్థించాడని చెబుతారు. ఈ అపారమైన, నిస్వార్థ భక్తికి కదిలిపోయిన శ్రీరాముడు ఆయన కోరికను ఆనందంగా అంగీకరించాడని సంప్రదాయం చెబుతుంది. అందువల్ల ఎక్కడ రామాయణం నిజమైన భక్తితో పారాయణం చేయబడుతుందో, ఎక్కడ రామనామం ప్రేమతో జపించబడుతుందో, అక్కడ చిరంజీవి హనుమంతుడు అదృశ్యంగా సన్నిహితంగా ఉండి ఆ పారాయణం వినుతున్నాడని తరతరాలుగా భక్తులు విశ్వసిస్తున్నారు. ఆయన దివ్య నేత్రాలు రామభక్తి ఆనందబాష్పాలతో నిండివుంటాయని ఈ భావోద్వేగ సంప్రదాయం చెబుతుంది.